Bunkerroute De Punt, een unieke en indrukwekkende ervaring

21-09-2026

De vroege zomeravond biedt nog een vriendelijk zonnetje en een helderblauwe lucht. Een perfecte avond voor een wandeling. Jack Westhoeve - geboren en getogen Ouddorper - staat op de afgesproken plek bij de Tobruk-bunker in recreatiegebied De Punt. Het is de bedoeling dat we vanavond de Bunkerroute gaan lopen en Jack is mijn gids.

Door: Jolanda Driesse-Bosland

Jack is bestuurslid van W02G0, de stichting die als doel heeft de geschiedenis van Goeree-Overflakkee tijdens de Tweede Wereldoorlog in herinnering te houden, te documenteren en educatieve programma’s aan te bieden rond dit thema. Vrijwilliger Leon is deze avond ook paraat. De aspirant-gids loopt mee om zich voor te bereiden op het geven van rondleidingen in de toekomst. Ook Leon is als vrijwilliger al langer betrokken bij de stichting.

Wie de doorgaande weg vanaf de Tobruk-bunker recht oversteekt, loopt meteen de ingang van de Bunkerroute in. Jack start de rondleiding steevast bij deze bunker en vertelt en passant gelijk ook iets over de herkomst. “Deze bunker komt uit het dorp. Hij is aangetroffen bij het Hoge Pad tijdens de voorbereidingen voor een nieuwbouwproject. Het is een kolos van 26.000 kilo beton. De bunker is een handig herkenningspunt voor bezoekers die niet precies weten waar de route start.”

Onderdeel Atlantikwall

Na een korte wandeling over een mul zandpad, met aan het eind een lichte stijging, staan we bij de ingang van het bunkercomplex. Jack vertelt hoe De Punt onderdeel was van de Atlantikwall die liep van Noorwegen tot aan de grens van Spanje. De verdedigingswerken waren bedoeld om vijandelijke aanvallen vanuit zee af te slaan. De strategische ligging van De Punt maakte het van belang hier een zwaar infanteriesteunpunt te bouwen. Op de Südspitze, zoals de Duitse militairen De Punt noemden, werden vijftien bunkers gebouwd. Een enorme logistieke operatie alleen al, wanneer je kijkt naar de hoeveelheden bouwmateriaal.

Wie hier op deze - nu zo vredige - plek staat, ervaart absolute stilte. Op het kwetteren van wat vogels na is het muisstil. Twee bezoekers lopen het pad af naar de uitgang. Het is bijna niet te bevatten dat hier ooit een zwaar infanteriesteunpunt volop in bedrijf was.

‘We hebben alle bunkers een nummer gegeven en de informatiepanelen geven informatie over het betreffende bouwwerk. De route is hierdoor makkelijk te volgen, verdwalen kan niet.” Jack wijst op de camouflageschilderingen aan beide zijden bij de ingang van de eerste bunker. De originele haken voor de bevestiging van de camouflagenetten zitten nog steeds stevig verankerd in de dikke muren. “Men deed alles om zelf ongezien te blijven en tegelijk actief weerstand te kunnen bieden tegen een aanval overzee. Iets wat dus uiteindelijk niet gebeurde.”

Verborgen onder zand

Gids Jack beschikt over een fenomenale hoeveelheid kennis over dit terrein. Hij deed uitgebreid bron- en archiefonderzoek. Feiten, anekdotes, gevoel voor detail en het geven van een bredere context zijn hem op het lijf geschreven.

De bunkers waren lange tijd verborgen onder het zand. Jack was in 2011 als projectleider nauw betrokken bij het zichtbaar maken van het bunkercomplex. In samenwerking met Staatsbosbeheer en Groenservice Zuid-Holland werd de monsterklus op poten gezet.

Bijna wekelijks werkten vrijwilligers van de stichting W02G0 zich een dag in het zweet. Gewapend met schep, emmer, prikstok en zeef werd stukje voor stukje het complex blootgelegd. De zeef was onmisbaar om zand uit de binnenkant van de bunker te checken op kleine voorwerpen. “Het bleek dat al die jaren onder het zand ervoor hadden gezorgd dat de bouwwerken goed bewaard zijn gebleven.” Jack wijst op daken en muren van tweeënhalve meter dik die ongetwijfeld ook een conserverende werking hebben gehad.

De bunkers werden deels met de hand uitgegraven. “Zo kwamen we in aanraking met een uniek complex van bouwwerken. Uniek in de zin dat niet alleen de bunkers, maar ook de ondersteunende bouwwerken allemaal nog aanwezig waren. En ook uniek omdat hier een aantal zeer zeldzame bunkertypes te vinden zijn. In de ondersteunende bouwwerken zijn een waterbron, voorraadbunker, munitiebunker en toiletbunker te vinden.” Jack wijst de plek van de waterbron in het ondersteunende bouwwerk aan. “Het was de bedoeling dat het complex zoveel mogelijk zelfvoorzienend zou zijn, maar toen de waterbron operationeel werd, bleek dat het water niet drinkbaar was. Er moest dus alsnog water van buitenaf aangevoerd worden. Dat gebeurde met paard en wagen vanuit een steunpunt in het dorp.”

Augmented reality

Onder het lopen over het pad waar een laagje zand overheen ligt, piept steeds een stukje van de dieprode straatklinkers tevoorschijn, gelegd in een patroon. Het is het originele pad waarover de soldaten liepen om bijvoorbeeld rollend geschut te verplaatsen. “Dit pad is een goed voorbeeld van het feit dat er hoogwaardig materiaal werd gebruikt. Er werd niet beknibbeld op kwaliteit.”

Na het uitgraven van de bunkers kreeg het terrein - zoals gezegd - een educatieve functie. “We willen dit stuk geschiedenis beleefbaar maken en houden. Ook voor de volgende generaties.” Goed onderhoud is belangrijk. “Als je het op z’n beloop zou laten, zou dezelfde situatie ontstaan als na 1948. Dan verdwijnt alles weer onder het zand. Het blijft hard werken om een complex als dit goed te verzorgen en te bewaren.”

Een leuke nieuwe mogelijkheid is om de route met Augmented reality te lopen. Dat kan door de QR-code op het informatiepaneel aan het begin te scannen. “De code biedt extra informatie en fotomateriaal via de smartphone of tablet.”

Houd het verleden levend!

Sinds de openstelling liepen talloze bezoekers uit binnen- en buitenland de Bunkerroute. “Wat we steevast terugkrijgen, is dat het voor de bezoekers een bijzondere ervaring is om hier te zijn. Want wie eenmaal bij de start van de looproute is, komt in een andere wereld terecht.”

Al lopend vertelt Jack over wat hem drijft. “Ik vind het ontzettend belangrijk om deze verhalen door te geven aan de volgende generaties. Zo kunnen we het verleden levend houden. Wat mij ook drijft, is dat ik erg geïnteresseerd ben in de logistiek van dit soort megaoperaties. Dat vind ik boeiend. En ik houd ook van cijfers.” Jack vertelt dat hij als kind al grote belangstelling had voorgeschiedenis en dan met name voor de Tweede Wereldoorlog. Zijn grote kennis vindt een oorsprong in een jarenlange toewijding aan het onderwerp en veel bron- en archiefonderzoek. “Ik verzamel al heel lang militaria en was nog maar een jaar of twaalf toen ik met mijn ouders de invasiestranden van Normandië bezocht.

Als ik bijvoorbeeld de ruimte in deze bunker zie”, wijst Jack met een armgebaar, “dan droom ik er wel eens van om hier ook een museum te maken dat het verhaal van dit unieke gebied vertelt.”

Bunkerroute De Punt

De route is ongeveer anderhalve kilometer lang en de toegang is gratis. Het terrein is helaas niet geschikt voor rolstoelen en wandelwagens. Rondleidingen worden met plezier gegeven en zijn mogelijk vanaf tien personen. Kijk voor meer informatie op wo2go.nl en visitgo.nl.

Publicatie: Beleef Goeree-Overflakkee | Foto’s: WO2GO